İslamda Maddî ve Manevî Temizlik
İslâm dini, hem maddî, hem de
manevî temizliğe büyük bir önem vermiştir. Bu iki kısım
temizlik arasında büyük bir ilgi vardır. Bunlardan biri
diğerinden ayrılmaz. Öyle ki bunlardan her biri, bir bakımdan maddî
ise, diğer bir bakımdan da manevîdir. Abdest gibi...
İslâmda, maddî şeylerle
kirlenen bir vücudu, bir elbiseyi, bir yeri temizlemek bir görev olduğu
gibi, günah denilen manevî kötülüklerle kirlenmiş buluna
n bir
ruhu temizlemek de bir vazifedir.
Başlıca
Maddi Temizlikler
1) İslâmda, maddî
şeylerle kirlenen bir vücudu, bir elbiseyi, bir mekânı (yeri) ve
diğer şeyleri su ile temizlemek esastır. Bu temizleme
işlemi, temizlenecek şeyin durumuna göre farz, sünnet ve
müstahabdır.
2) İslâmda namaz
kılabilmek için abdest almak ve gerekince gusletmek farz olan bir temizlik
görevidir.
3) Müslümanlar için, yüzde,
kulakta, burunda, tırnaklarda ve saç-sakallarda bulunan kirleri gidermek,
saçları tarayıp bağlamak ve insanların tiksinmesine meydan
vermemek sünnet olan bir temizlik görevidir.
4) Her müslüman için haftada
bir kez olsun, vücudunu yıkamak müstahabdır. Fazileti çok olan cuma
gününde yıkanmaktır. Çünkü cuma, müslümanların bir
bayramıdır, bir toplantı zamanıdır. O gün her yönden
temiz olmak pek güzeldir.
5) Müslümanlar için, uzayan
tırnakları ve fazla uzayan bıyıkları kesmek
müstahabdır. Sakalda sünnet olan bir kabza miktarı uzun
olmaktır. Ondan fazlasını kesmekte bir sakınca yoktur.
6) Koltuklarla kasıklarda
bulunan tüyleri yolmak veya tıraş etmek müstahabdır. Bunlar
haftada veya on beş günde bir temizlenmelidir. Bunu kırk güne kadar
uzatmak harama yakın mekruhtur.
7) Erkeklerin veya
kadınların, temizlenmek için özel hamamlara gitmelerinde bir
sakınca yoktur. Genel bir ihtiyaçtan dolayı bu caiz görülmüştür.
Yeter ki avret yerlerini örtsünler. Erkeklerin kendi aralarında
kadınların da kendi aralarında peştemal tutmayarak
açık bir halde yıkanmaları haramdır. Hatta bir kimse
yalnız başına bir yerde yıkanacağı zaman bir
peştemal tutmalıdır. Edebe uygun olun budur. Tenha bir yerde
peştemalı sıkmak veya temizlik yapmak için az bir zaman
peştemalsız durmak caiz olabilir.
8) Hamamda vücudun baştan
göbeğe kadar ve dizlerden topuklara kadar olan kısmını
tellaka ovdurmakta bir sakınca yoktur. Fakat bazı alimlere göre, bir
zaruret bulunmadıkça ovdurmak mekruhtur. Göbek ile dizler arasındaki
kısmı ovdurmak ise, caiz görülemez. Ayakları ovdurmak da edebe
aykırıdır. İhtiyacından dolayı bu hizmeti gören
kimseyi küçültmemelidir.