İslâmda Yapılması Yasak
Şeyler
Ferdlerin ve cemiyetlerin selâmetine,
selâmet ve mutluluğuna aykırı olan şeyler, İslâm
dininde yasaktır, haramdır. Bunların yapılması, hem
dünyaca, hem de âhiretçe sorumluluğu gerektirir. Bunlara: "Günah,
masiyet, ism" denir.
Günah olan şeyleri bizzat yapmak
caiz olmadığı gibi, o gibi şeylere razı olmak ve bir
zorlama olmadıkça yardım etmek de caiz değildir. Misal: Bir
kimse, bir eşya çalamaz, bu haramdır, cezayı gerektirir. Bir
kimse bir şeyin çalınmasına razı da olamaz, ona yardım
da edemez. Bu da haramdır, yasaktır.
Günah olan şeylere razı
olmak veya yardım etmek, yerine göre ya haram, ya da mekruh olur. Bu,
dinde bir esastır. Bunun üzerine çeşitli binlerce mesele bina
edilebilir.
Misal: Bir kimse, herhangi bir
haksızlığı geçerli kılmak için bir kimseden bir mal
alamaz. Bu rüşvettir, haramdır. Onun için bir
haksızlığı geçerli kılmak için bir insan bir mal
veremez ve böyle bir malın verilmesine aracı da olamaz. Bunlar da
haramdır, yasaktır. Çünkü böyle alınması yasak olan
birşeyin, verilmesi de, verilmesine aracı olunması da
haramdır, yasaktır. Bir hadis-i şerifde buyurulmuştur: "Yüce
Allah rüşvet alana da, rüşvet verene de, bunların arasında
rüşvete aracı olana da lânet etsin."
Bir kimse, murisinin (miras
bırakanının) gayr-i meşru bir sebeble elde etmiş
olduğu malından veraset hissesi almamalıdır, iyi olan
budur. Bu bir takva ve zühd faziletidir. Böyle bir hisseyi almak, helal olmayan
bir harekete razı olmak demektir.
Bunun için insan helal olan hisse ile
yetinmeli. O malın asıl sahibi biliniyorsa, ona geri verilmelidir.
Bilinmiyorsa, fakirlere sadaka olarak dağıtılmalıdır.
Çünkü böyle kötü bir maldan kurtulmanın çaresi, sahibine çevrilme
imkânı olmayınca, sadaka olarak vermektir.
Alacağı bir gıda
maddesini haram hale getireceği veya alacağı genç bir köleye
fena muamelede bulunacağı veya satın alacağı
silâhı kötülükte kullanacâğı anlaşılan bir kimseye
bunları satmamalıdır. Bu satış tenzihen mekruh olur.